Bisphenol-A (BPA) ve KANSER

İnsanlar üzerindeki kanserojen yani kanser yapıcı atkısının yapılan hayvan deneyleriyle kanıtlanmış olduğunu bildiğimiz " fitalatlar ve Bisphenol-A (BPA)” , kedi ve köpeklerimizde ve hatta egzotik hayvanlarda görülen kanser vakalarının artmasında rol oynaması mümkün mü?

BPA’nın meme, yumurtalık ve prostat kanseri üzerine nasıl bir etkisi var?

Bozulan tiroit fonksiyonları acaba bu ve benzeri kimyasallar ile ilişkilendirilebilir mi?

Peki ya bu kimyasallar obezite riskini artırıyor olabilirler mi?

Bisphenol-A (BPA) Nedir?

BPA- Nedir?

Bisphenol-A ( BPA) 1957 ‘den beri plastik malzemelerde kullanılan ve sertleştirici özelliğinden yararlanılan karbon bazlı sentetik bir kimyasaldır.

Spor malzemelerinden bebek biberonlarına, günümüzde en çok bilinen kullanım alanı olan içme suyu damacanalara kadar hayatımızın her anını birlikte paylaştığımız sağlığımızı tehdit eden bir bileşiktir.

BPA’nın kanser yapıcı etkisi kanıtlanmış olmasına rağmen bebek mamalarının, konserve kutularının, kutu sütlerinin ve kutu meyve sularının ambalajlarının iç yüzlerinin astarlanmasında kullanıldığı bilinmektedir. BPA polikarbon plastiğin önemli bir yapı taşıdır.

BPA, plastiğin olduğu her alanda ve epoxy reçineleri denilen yapıştırıcıların kullanıldığı her üründe bulunmaktadır. Epoxy reçineleri yer zemin döşemelerinin yapıştırılmasında sıklıkla kullanılan bir maddedir. En çok bizleri ve hayvanlarımızı etkilemesi beklenen kullanım alanı ise yiyeceklerin saklandığı konservelerdir. Konserve kutularının ve süt & meyve suyu kutularının iç yüzeylerinin yapıştırılmasında kullanılmaktadır. CD ve DVD’lerde kullanılan BPA hayvanlarımız için tehlike arz etmese de bizler için risk oluşturabilir. Kullanılmayan CD ve DVD’lerden artık kurtulma zamanı…

Peki, evimizde kullandığımız ya da satın aldığımız ürünlerin içerisinde BPA olup olmadığını nasıl anlarız?

Öncelikle ilk ve en önemli tavsiyem evinizdeki tüm plastik kullanım gereçlerinin yerini cam veya çelik ürünlerle değiştirmeniz.

Kedi ya da köpeğiniz plastik mama kabından yemeğini ya da suyunu içiyorsa bunları derhal atmanızı öneririm. Plastik içerikli oyuncaklar, diş kaşıyıcı ürünler ve toplar da aynı kimyasalı içeriyor olabilir. CE sertifikalı ürünleri almakta ve mutlaka aldığınız ürünün ambalajının ardındaki logoları incelemekte yarar var.

Elimize aldığımız her ambalajın ardındaki logoya dikkatlice bakarsak  "geri dönüşüm" işaretinin içerisinde 7 rakamıyla bu bileşiğin varlığını tanımlayabiliriz. Kutuların, plastik kapların tabanında konması zorunlu işaretlerden 3 ve 7 rakamlı olanlar bizlerin uzak durması gereken rakamlar olmalı… Üçgen şeklindeki oklardan oluşan geri dönüşüm yani tekrar tekrar kullanılabilir manasına da gelen bu işaret ve bu iki sayı bizim için olduğu kadar can dostlarımız hayvanlarımız için de tehlikelidir…

                                                   

Uzak durmamız gereken ürünler

  • Sert şeffaf plastik malzemeler, ürün tabanında no 7 olarak işaretlenmiş ürünler BPA, fitalat vb kimyasal içerir.

  • 3 veya 6 ile numaralandırılmış diğer plastik kapsamına giren gıda ile teması uygun olmayan ürünler. No 3 (PVC) ve no 6 (polistiren)’nın ayrıca zararlı kimyevi maddeleri geçirdikleri bilinir.

  • BPA ile astarlanmış konserve içinde gıdalar

  • Plastik oyuncaklar, mama kapları, diş kaşıyıcı ürünler

  • Epoxy reçine ile kaplanmış ürünler

  • CE belgesi & damgası olmayan ürünler

  • Yine güvenilir olmayan ve fitalat içerdiği yüksek ihtimal olan “Kozmetik” ürünler…( nerede üretildiği bilinmeyen tanınmamış markalara ait, ucuz, merdiven altı tabir ettiğimiz kozmetik ürünlerden uzak durunuz… Örn; Tırnak cilaları, pudralar, şampuanlar, parfümler, losyonlar… vb)

Köpeğim, kedim ve ben BPA’dan nasıl etkileniriz?

BPA bileşenleri temas ettikleri gıdalara geçmeye eğilimlidir. Özellikle plastik malzemeler ( saklama kapları, mama kapları, su şişeleri… vb)  ısı işlemine tabi tutulduğunda örneğin mikrodalgaya konduğunda ya da uzun süre güneş altında unutulduğunda içeriğindeki kimyasal gıdaya geçer. Gıdaya geçen bu kimyasallar vücuda alındıklarında hormon benzeri davranış göstererek birçok sistemde bozulmalara neden olur. Özellikle dişi seks hormonunu ( östrodiol) taklit ettiği için meme dokusunda, ovaryumlarda ve erkeklerde de testis dokusunda değişimlere neden olurlar.

Bu maddelerin insanlar üzerindeki etkileri hayvan deneyleriyle kanıtlanmıştır. Bu deneylerde kullanılan farelerdeki değişimler kedi ve köpeklerimiz üzerinde de aynı etkilerin görülebilme olasılığını arttırmaktadır. Koyunlar üzerine yapılmış çalışmalarda ise yağ metabolizması ve yağ dokusu üzerine bazı değişimler kanıtlanmış ve bu koyunların obeziteye yatkınlığı ispatlanmıştır. Vücudun yağlanması, meme dokusundaki değişimler meme kanseri riskinin artışı, erkeklerde sperm kalitesinde düşüş, üremenin azalması, testislerde sertoli hücre tümörün gelişimi, insülin direncindeki değişiklikler, tiroit hormonu üzerinde yaptığı etki. vb BPA ve fitalatlarla yapılan çalışmalarda kanıtlanmıştır.

2011 yılında Amerika’da yapılan bir çalışmada hamile kadınların % 96’ında BPA varlığı tespit edilmiştir. Çok acıdır ki bu kadınların çocukları birçok yönden bu maddeden etkilenmiş olarak dünyaya gelecekler ve yaşamları daha başlamadan risklerle dolu olacak. Erken ergenlik, erkeklerde meme dokusunda büyüme, kadınlarda meme kanseri, yumurtalık ile ilgili bozukluklar ( polikistik over… vb) tiroit hormon bozukluğu, testis tümörü, obezite, hiperaktivite bozukluğu, nörolojik bozukluklar… vb görülme oranı böylece artacak…

İnsanlarda bunca etkisi kanıtlanmış bu kimyasalların hayvanlar üzerinde aynı etkilere sebep olabileceği gün gibi aşikâr… Lütfen kendimiz için aldığımız ve almamız gereken tüm önlemleri kedi ve köpeklerimiz için de alalım… Onları mümkün olduğunca kimyasallardan uzak tutalım ve mutlaka kısırlaştıralım. Erken kısırlaştırmanın dişilerde meme kanserlerini erkeklerde de testis ve prostat kanserlerini azalttığı yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır. Lütfen duyarlı olalım ve kanser ile savaşımıza bilinçli birer hayvan sahibi olarak katkıda bulunalım… Satın aldığımız her gıdayı ve pet shop ürününü bilinçli tüketiciler olarak dikkatle inceleyelim ve satıcıları bu konuda uyaralım…

Daha detaylı bilgi ve kanser ile ilgili her türlü soru ve sorununuz için lütfen veteriner hekiminize danışınız.

Daha fazla bilgi için:

http://endo.endojournals.org/cgi/content/abstract/en.2005-0340v1