Guinea Pig(Hint Domuzu) & Chinchilla


 

         Guinea pig’ler, cavie olarak da bilinirler, Güney Amerika’dan köken alırlar, ve özel beslenme diyetlerine ihtiyaç duyarlar. Eğer doğru bakılır ve gıda ihtiyaçları karşılanırsa çok güçlü ve çok mutlu hayvanlardır.

        Eğer bu güne kadar evinizde bir  chinchilla beslemediyseniz, onların şaşırtıcı derecede yumuşak ve iyi huylu olduklarını unutmamalısınız. Bu sessiz,sakin ve utangaç hayvanların orijinleri Güney Amerika’dır.Yaşam ortamları da kendileri kadar sakin ve huzurlu olmalıdır ki hayatlarını stresten uzak ve yine mutlu bir şekilde sürdürebilsinler.

        Ona bakmaya başlamadan önce onun için en uygun ortamı sağlamak gerekmektedir. Ve onların karakterleri, beslenme şekilleri ve bilinen hastalıkları konusunda bilgi edinmek  gerekir.

Guinea Piglerde C Vitamini İhtiyacı

Guinea piglerin (Gine Domuzu) beslenme gereksinimleri diğer küçük memelilerden biraz farklıdır, guinea pigler mutlaka dışarıdan C vitamini almak zorundadırlar. Tıpkı insanlar gibi, onlar da gıdalarında C vitamini almak zorundadırlar çünkü vücut kendi vitaminini üretecek enzime sahip değildir. Bu nedenle guinea pig sahiplerinin mutlaka gıda katkı maddesi olarak vitamin C içeren yiyecekleri petlerine vermeleri ve diyete dışarıdan vitamin C eklemeleri hayati bir zorunluluktur.

Guinea pig pelet yemlerinde vitamin C arttırılmış olmasına rağmen, ışığa ve depolanmaya maruz kalan bu gıda içerisindeki C vitamini hızla yıkımlanmaktadır. Bu nedenle taze vitamin C içeren gıdaları alması çok önemlidir. Timothy otu ve diğer otlar, çimenler C vitamini açısından fakirdirler. Bu sebeple, yediği mamanın içeriğindeki C vitamini ihtiyacı karşılayabilmektedir. Bazı bitkilere ve meyvelere ihtiyaç duyulmaktadır. Aşağıda guinea piglerin yiyecekleri ve C vitamini içerikleri özetlenmiştir.

Mükemmel

Çok iyi

Orta

Zayıf*

·  Kıvırcık Lahana

·  Maydanoz

·  Tatlı kırmızı ve sarı biberler

·  Brokoli

·  Guava

·  Yeşil biberler

·  Kivi

·  Çilek

·  Hardal bitkisinin yaprakları

·  Karnıbahar

·  Kırmızı lahana

·  Bezelye

·  Kavun

·  Turunçgiller( portakal)

·  Şalgam yaprakları

·  Yer Lahanası

·  Papaya

·  Pancar yaprağı

·  Kuşkonmaz

·  Marul

·  Havuç

* = Düşük Vitamin C ya da Vitamin C’ye oranla yüksek oksalat içerirler.

 

 

 

 

Taze Guinea Pig diyetlerinin yanında, timothy otu, taze sebze ve meyve de verebilirsiniz. Eğer rutin diyetlerinde yeterli miktarda c vitamini almıyorlarsa düzenli olarak C Vitamini takviyesi yapılmalıdır. Yurt dışında guinea pigler için özel olarak lezzetlendirilmiş oral vitamin katkıları bulunmaktadır. Türkiye’de ise bu konuda sorunlar yaşandığından mutlaka veteriner hekiminizle iletişime geçmeli ve size uygun vitamini öğrenmelisiniz.

Erişkin bir guinea pig günde 25 mg C Vitamini almalıdır. Bu miktar gebe guinea piglerde biraz daha fazla olmalıdır. Gebe bir guinea pig günde 30-40 mg C vitamini almak zorundadır. Sadece C vitamini içeren vitamin preparatlarını uygun dozda vermek çok daha yararlıdır çünkü vitamin kompleksleri kullanılırsa ilacın içeriğindeki diğer vitaminler yüksek doza ulaşabilir ve guinea pig için zararlı hale gelebilir. C Vitamini direkt yutturululabildiği gibi ezilerek gıdaya karıştırılarak yediği meyve ya da sebzelerin üzerine serpilerek de uygulanabilir. Solüsyon halindeki C vitaminlerinin ağızdan içirilmesi de mümkündür.  Ne şekilde uygulanırsa uygulansın C vitamininin suya katılması tavsiye edilmez. Suya eklenen C vitamini hızla yıkımlanacağı için herhangi bir yarar sağlamayacaktır. Ayrıca suyun tadındaki değişim petinizin su içe oranını da azaltacak ve başka sistemik problemlere yol açacaktır. Bu şekilde suyuna damlatılarak kullanılan C vitamini damlaları, solüsyonları bu nedenle tavsiye edilmemektedirler..

Guinea Piglerde Scurvy ( Skorbit Hastalığı ) = C Vitamini Yetersizliği

Guinea pigler daha önce de belirttiğim gibi kendi C vitaminlerini üretecek yapıya sahip değillerdir tıpkı insanlarda olduğu gibi C vitaminini dışarıdan almak zorundadırlar. Eğer dışarıdan yeterli C vitaminini alamazlarsa C vitamini yetersizliği gelişir ve buna tıp dilinde “Scurvy “ denilir. C vitamini yetersizliği Skorbit ya da iskorbit olarak da tanımlanmıştır. .

 Bu durumda vücudun kollajen üretiminde ciddi aksaklıklar ve buna bağlı problemler ortaya çıkacaktır. Kollajenler vücutta özellikle kemiklerin, dokuların, eklemlerin ve bazı kan hücrelerinin yapısında önemli görevler almaktadırlar. C vitamini yetersizliğinde kollajen üretimi azalacağı için kanama problemleri, kemik ve doku formasyonlarında bozulmalar, dolayısıyla kemik ve eklem hasarları, kırıklar, topallıklar özellikle çene ekleminde olmak üzere birçok eklemde ağrı görülecektir. 

Guinea piglerde C vitamini yetersizliğinin belirtileri oldukça hızlı ortaya çıkar. C vitamininden yetersiz beslenen Guinea piglerde hastalık belirtileri bazen birkaç hafta içerisinde görülür.

Skorbit’in belirtileri şunlardır: 

  • Güçsüzlük, halsizlik, enerjinin düşmesi
  • Depresyon
  • Dokunulduğunda şiddetli ağrı tepkisi
  • Eklemlerde görülen şişkinlik nedeniyle yürümede güçlük, topallama
  • Kaburga kemiklerinde deformasyon
  • Kemik gelişiminin yavaşlaması ve diş gelişiminde gerilik ve çene ekleminde ağrı
  • Burun akıntısı
  • Deri altı dokuda kanamalar, morarmalar.
  • Aşırı kanama bozukluğu nedeniyle gelişen küçük ve iyileşmeyen yaralar.
  • İç kanamalar da görülebilir. Özellikle kaslarda, kafada, beyin ve barsaklarda görülen kanamalar.
  • Diş etlerinde kanama ve eklem içlerinde kanama
  • Karışık, kabarık ve düzensiz tüy yapısı
  • İştahta azalma
  • Azalan iştaha bağlı kilo kaybı
  • İshal, sulu ve yumuşak dışkılama
  • Enfeksiyonlar
  • Eğer tedavi edilmezse, ani ölüm..

Eğer guinea pig’inizde C vitamini yetersizliğine bağlı bir durum tanımlandıysa ve bu sebepten dolayı hasta olmaya başladıysa derhal yetersizliği düzeltmek için C vitamini enjeksiyonu uygulanmalı ve iştah ciddi olarak azalmış ise zorla beslenme yapılmalıdır. Tüm hasta guinea pigler için hastalık döneminde yeterli gıda alamayacağı düşünülerek yetersizlik gelişmemesi için de mutlaka koruyucu olarak C Vitamini enjeksiyonu uygulanmalıdır…

Kaytee Alfalfa & Timothy Hay

Guinea Piglerde Follikülar Kistler ( Ovaryum Kistleri )

 Ovaryum kistleri, genellikle 18 ay ve 5 yaş aralığında dişi guinea piglerde sıkça gözlenmektedir. Bu durum ovaryumlarda folliküllerin oluşan yumurtaları serbest bırakamamasından kaynaklanmaktadır. Böylece ovaryumlar kistleşmektedir..Bu kistler genellikle her iki yumurtalıkta da gelişmektedir. Ancak bazı durumlarda sadece sağ ovaryumun etkilendiği görülmektedir.

Ovaryum kistlerini guinea pig’in karın duvarından ovaryumları muayene ederek elle hissetmemiz mümkün. Büyüyen ovaryum kistlerinin yırtılabileceği,patlayabileceği ve guinea pigin hayatını tehdit edebileceği unutulmamalıdır.Bu hastalığın en radikal tedavi şekli ovaryumların operasyonla alınmasıdır. Kısırlaştırma ile yumurtalıklar dahil tüm genital sistemin opere edilmesi en iyi yöntemdir. Bunun dışında kistleri geriletmek için hormon tedavisi de uygulanmaktadır .Hormon tedavisi operasyona hazırlık aşamasında uygulanabilir ama tamamen tedavi etmek operatif yöntem ile olmalıdır çünkü hormon ile geriletilen kistler tedavi kesildiğinde yeniden büyüyebilmektedir.

Semptomlar

  • İştahın azalması ve iştahtaki azalmaya bağlı kilo
  • Karında ağrı ve rahatsızlık
  • Dokunulmaya karşı tepkili davranış. Dokunulduğunda duyulan ağrı belirtisi.
  • Karın duvarı çevresinde çift taraflı tüy dökülmesi
  • Infertilite yani kısırlık 

Sebepler

  • Üreme hormonu seviyelerinde düzensizlik.
  • Folliküllerde yumurtanın serbest bırakılmasında ve folliküler  patlamada  yetersizliği kist gelişimine sebep olur.

Teşhis 

Ovaryum kistleri karında ağrı ve rahatsızlık şikayeti ile gelen tüm guinea piglerde ekarte edilmelidir. Batında ağrı hissi söz konusuysa akla mutlaka ovaryum kistleri getirilmelidir.Kistler genellikle abdominal palpasyon ile hissedilirler. Elle muayene sonrası hissedilmelerine rağmen en kesin ve ağrısız tanı X-ray ( röntgen) ve USG ( ultrason)  ile konur.

Tedavi

Hormonal tedavi guinea pigler için tercih edilen bir tedavi yöntemi değildir. Bu bir seçenektir ama veteriner hekimler tarafından tercih edilmez. Çünkü küçülen kistler tedavi kesildikten sonra yeniden büyüme eğilimindedirler. En etkili tedavi yöntemi kısırlaştırmadır.Kistler eğer tedavi edilmezlerse aşırı büyüyerek hem batında şiddetli ağrılara neden olacaktır hem de kistlerin patlama tehlikesi gün geçtikçe artacak ve guinea pigin hayatına mal olacaktır. Büyümekte olan ovaryum kistleri guinea pig için hayati tehlike arz etmektedir

Guinea Piglerde Ovaryum Kistleri ve deri problemleri

Dişi guinea piglerde sıklıkla görülen bir durum olan ovaryum kistleri genellikle kliniğimize deri problemleri ile getirilmektedirler. Dişi guinea piglerde sırt bölgesinde iki taraflı tüy dökülmesi( bilateral alopesi) problemleri ile karşılaşıldığında bir çok deri hastalığının yanı sıra ovaryum kistlerinin varlığı da akla getirilmelidir .

Ovaryum kistlerinin klinik yansıması şu şekilde olmaktadır :

• Vücudun arka bölgesinde ovaryumların olduğu alanlarda bilateral alopesi yani çift taraflı tüy dökülmesi

• Yuvarlaklaşmış genellikle armut görüntüsü almış bir karın şekli

• Agresif seksüel davranışlar

• Kabuklu,kurumuş ve sertleşmiş meme uçları

Veteriner hekimlerin çoğu kısırlaştırmayı (ovaryohisterektomi; uterus ve ovaryumların tamamının operasyonla alınmasını ) önerirler. Kesin çözüm kısırlaştırma olarak görülmektedir. Buna rağmen hormon tedavilerinin guinea piglerde ovaryum kistlerinde kullanımının etkili olduğu da bilinmektedir. Herhangi bir yan etki görülmeden bu hormon tedavisinden iyi yanıtlar alınabilmektedir. Buna rağmen tekrarlama riski söz konusu olduğu için operasyona oranla hormon tedavisi daha az tercih edilmektedir.

“Chorulon”  Human Chorionic Gonadotrophin (hCG) adlı ilaç 10 gün ara ile iki uygulama halinde uygulanır.  

Bu tedavi ile kıllar yaklaşık 7-10 gün sonra yeniden büyümeye başlamaktadır.

   http://www.guinealynx.info/images/nipple.jpg

Vet.Hekim Işıl Karatan
Yeşilköy Pet Care Veteriner Kliniği
Tel: (212) 662 73 76
Klinik GSM: 0 552 442 73 53