
İlk Yardım
İlk yardım hayat kurtarır.Doğru ve yerinde yapılan ilk
yardım kedi veya köpeğinizin hayatını kurtaracaktır.İlk yardım kurallarını çok
iyi bilmeli doğru zamanda doğru yerde olmalı ve doğru hareket etmelisiniz.
Hayatın içinde bazen yaşamı tehlikeye sokan acil durumlarla karşılaşabiliriz. Böyle acil durumlarda yaşam ve ölüm arasındaki zaman bazen bir kaç dakikayla ölçülür. Bu bir kaç dakikalık zaman diliminde yapılabilecek ufak tefek bazı müdahaleler çoğu zaman hayat kurtarıcıdır. Veteriner hekiminize ulaşıncaya kadar veya veteriner hekiminize ulaşamayacağınız bir durumda bu küçük detaylar ve ilk müdahale sayesinde hayati tehlike yaratabilecek bazı durumlara engel olabilir ve küçük dostunuzun hayatını kurtarabilirsiniz.
|
İLK YARDIMDA ANA KURAL
|
| İlk yardım anında en temel kural sakin ve soğukkanlı olabilmektir. Aksi halde telaş ve heyecan içinde yanlış veya eksik uygulamalar yapabilir ve yardıma ihtiyacı olana fayda yerine zarar verebilirsiniz. Unutmamalısınız ki sizin yapacağınız ilk yardımdaki amaç hastayı tedavi etmek değil, ilk andaki hayati tehlikeyi önlemeye çalışmaktır. İlk yardım sonrası ne olursa olsun mutlaka veteriner hekim müdahalesi gereklidir. İkinci temel kural ise müdahale ettiğiniz petten gerektiğinde kendinizi korumaktır. Çünkü müdahale gerektiren durum sırasında hasta bilinçsiz davranışlarda bulunabilir ve siz sahibi bile olsanız sizi tanımayabilir. Mutlaka çevrenizden ve veteriner hekiminizden yardım isteyin ve zarar görmemek ona daha iyi yardımcı olabilmek için gerekli önlemleri alın... |
PETİNİZİN
BAŞINA GELEBİLECEK KAZALAR VE İLK YARDIM ÖNERİLERİ
İlk yardım için:
Solunum sayısı ve ritmi kontrol edilir. Kalp atımı ve sayısı kontrol
edilir. şok bulgusu var mı kontrol edilir.
Şok tablosuna sebep olan durumlar:
- Kan kayıpları
- Kalp yetmezliği
- Elektrik çarpması
- Trauma
- Mide dönmesi (gastrik torsiyon)
- Hayvan ısırıkları
- Trafik kazası
- Zehirlenme
- Hastalıklar
Şok tablosu belirtileri:
- Mukozalarda solgunluk- beyaz mukozalar
- Kalp atımının dakikada 150\'den fazla oluşu
- Solunumun dakikada 30\'dan fazla oluşu
- Yüzlek solunum
- Solunum ve nabızda zayıflık
- Genel düşkünlük
- Bilinç kaybı
- 36,7\'den düşük vücut ısısı
- Tepki azlığı ,hareketsizlik
İlk yardım çantası hazırlama
Böcek sokmalarında
Yaralanmalarda
Şok ve bayılmalarda
Boğulmalarda
Isı çarpmasında
Donmalarda
Zehirlenmelerde
Elektrik çarpmalarında
Yanıklarda
İLK YARDIM ÇANTASI
Öncelikle tüm pet sahiplerinin bir ilk yardım
çantası olmalıdır.Hem arabanızda hem de evinizde her zaman ulaşabileceğiniz bir
yerde tam donanımlı birer ilk yardım çantanızın olması hayat
kurtaracaktır.
İlk yardım çantasının içinde olması gerekenler,
BÖCEK SOKMALARINDA
ARI SOKMASI
Meraklı
ve oyun oynamayı seven dostlarımızın başına en çok gelen kendini korumaya
çalışan bir arı tarafından sokulmaktır. Böcek sokmalarından en sık
karşılaşılanıdır. Görebileceğiniz en
önemli belirti ani bir çığlık ve sağa sola çılgın gibi koşuşturmadır. Isırılan
bölgede kısa sürede bir şişkinlik olur. Aynı zamanda kaşıntı ve kızarıklıkda
gözlenebilir. Bir pamuğa biraz amonyak damlatarak ısırılan bölgeye uygularsanız
şişkinliğin kısa sürede azaldığını göreceksiniz.Amonyak kullanırken koklamamaya
ve dostunuzun da koklamasına izin vermemelisiniz.Bayılma söz konusu olabilir.
Arı sokmalarında riskin boyutu ısırılan bölgeye veya arı sayısının çokluğuna
bağlı olarak değişiklik gösterir. En önemlisi boğaz ve burun bölgesindeki arı
sokmalarıdır. Bu bölgelerde oluşacak şişkinlik solunuma engel olabileceğinden
çok hızlı bir müdahale gerektirir. Bunun gibi daha fazla sayıda arı sokması
durumunda zehirlenme riski yüksek olduğundan dolayı acilen veteriner hekiminize
veya en yakındaki veteriner hekime ulaşmaya çalışmalısınız. Eğer ulaşamayacak
durumdaysanız telefonla görüşerek uygun bir antihistamik ismi almalı veya acil
durum çantasındaki antihistamik ilacı kullanmalısınız.
Ayrıca petinizin arı sokmasına karşı genel bir alerjisi varsa bu durumda çok
tehlikeli olabileceğinden hiç vakit kaybetmeden veteriner hekiminize veya en
yakındaki veteriner hekime gitmelisiniz.
YILAN ISIRMASI
Yılan
ısırması gibi bir durumda görebileceğiniz en önemli belirti ani bir çığlık,
sokulan bölgede kaşıntı ve sağa sola sürtünmedir.
Genelde zehirli yılanlar tarafından ısırılan kedi ve köpeklerde alınan zehirin
miktarına ve ısırılan bölgeye bağlı olarak görülen semptomlar değişiklik
gösterir. Eğer zehir miktarı fazlaysa genel durum çok hızlı kötüleşebilir.
Eğer mümkünse ısırılan bölgenin hemen üzerinden bir turnike uygulayarak zehirin
dolaşıma girmesi önlenmeli ve acilen veteriner hekim aranarak yılan antiserumu
temin edebilmek için zaman kazanılmalıdır. Bu arada turnikenin çok uzun süre
kalmasının yaratabileceği gangren tehlikesinide göz önünde bulundurmalı ve
yaklaşık 10 dakika ara ile turnikeyi gevşeterek dolaşımı sağlamalı ve hemen
tekrar turnikeyi sıkmalısınız.
Isırılan bölgeye antiseptik sürülmesi genelde pek fayda sağlamaz. Bu nedenle
vakit kaybedilmemelidir.
AKREP SOKMASI
Akrep
sokmalarında görebileceğiniz en önemli belirti ani bir çığlık, sağa sola
koşuşturma, sokulan bölgede kaşıntı ve ödemdir.
Zehirsiz akrep sokmalarında genellikle sokulan bölgede sadece ağrı ve ödem
oluşur. Sonuç olarak büyük bir problem yaratmamakla birlikte veteriner hekime
danışılması gerekir. Lokal veya oral yolla uygulanacak antihistaminik ilaçlarla
tedavisi mümkündür.
Zehirli akrep ısırmalarında telaşlı bir koşuşturma, çok kısa sürede solunum
güçlüğü, kas titremeleri ve felç hali görülebilir. Isırılan bölgenin hemen
üzerinden eğer uygunsa turnike uygulayarak en kısa sürede veteriner hekime
ulaşılmalıdır. Bu arada turnikenin çok uzun süre kalmasının yaratabileceği
gangren tehlikesinide göz önünde bulundurmalı ve yaklaşık 10 dakika ara ile
turnikeyi gevşeterek dolaşımı sağlamalı ve hemen tekrar turnikeyi sıkmalısınız.
YARALANMALARDA
TRAFİK KAZALARINDA
YARALANMA
Trafik kazası
petinizin ve özellikle sokakta yaşayan dostlarınızın başına gelebilecek en kötü olaylardan biridir
ve sıklıkla karşılaşılır. Böyle bir durumda
olabildiğince sakin ve soğukkanlı davranmalı ve onun da sakinleşmesini
sağlamalısınız.Bunu yaparken son derece dikkatli olmalısınız can acısı sonucu
sizin de canınızı istemeden yakabileceğini asla unutmamalısınız.
Bilinç dışı davranışlarda bulunabileceğini unutmamalı ve dikkatli davranmalısınız.
Eğer bir solunum güçlüğü yoksa gerektiğinde ağzını bir parça sargı bezi ile
bağlayarak size zarar vermesine engel olabilirsiniz.
Kanayan bir yarasının var olup olmadığını kontrol etmeli eğer varsa tampon veya
turnike uygulayarak kanamayı durdurmalısınız. Bu arada turnikenin çok uzun süre
kalmasının yaratabileceği gangren tehlikesinide göz önünde bulundurmalı ve
yaklaşık 10 dakika ara ile turnikeyi gevşeterek dolaşımı sağlamalı ve hemen
tekrar turnikeyi sıkmalısınız.
Ekstremite kırıkları nadiren hayatı tehdit edici olurlar fakat birlikte bulunan lezyonlar ölüme neden olabilirler.bazı travmalar iskelet sistemi travmaları ile birleştiği zaman sakat bırakıcı olabilirler.
Kanamalar fazla ve dışarı doğru olduğunda
önemli kan kaybına sebep olacağı için öldürücü risk taşırlar.Bazen
de içeri ve sessiz kanamalar oluşur .Pelvis kırıkları,femur kırıkları veya diğer
kırıklar gizli,sessiz iç kanamalara sebep olabilir.Ciddi ezilme şeklindeki
yaralanmalarda,nekrotik dokularda ve açık kırıklarda,böbrek yeterisizliği ve
kontrol edilemeyen klostridial gangren gibi enfeksiyonlar nedeniyle ölüm
görülebilir.Büyük kırıklar multi organ yetmezliği sendromunun oluşum riskini
arttırırlar...Bu nedenle vakit kaybetmeden veteriner hekime götürmek en doğru
yaklaşım olacaktır.
Travma geçirmiş kedi ya da köpeğin solunumu ve kalp atışlarını kontrol edilmeli, rahat soluk alabileceği bir
pozisyona getirilmeli, boynunda bir tasma varsa gevşetilmelidir.
Kırık veya çıkık olma ihtimaline karşı yavaş hareket ettirmek kaydı ile bir
battaniye veya sedye üzerine alarak en kısa sürede veteriner hekiminize
götürmelisiniz.
En kısa zamanda veteriner hekime ulaştırarak iç kanama veya şok
olasılığına karşı erken müdahale yapılmasını sağlamalısınız.
Hayvanınızı rahat nefes alacak şekilde
yatırın. Arka tarafını yükseltin. Görebildiğiniz kanamaları gazlı bez ile tampon
yapıp bastırın ya da turnike yapın. Derin şoktaysa ayakları vücuttan yükseğe
kaldırın, kalpten yüksekte olsun. Yiyecek dahil hiçbir şey vermeye çalışmayın!
Hareketlerini kısıtlayın. Vücut ısısı düşükse battaniyeye sarın. Ve derhal
veteriner hekime götürün!
Veteriner hekiminize haber vererek gelişinizi bildirmeli ve gerekli hazırlıkların
yapılabilmesi için zaman kazandırmalısınız. Acil müdahalenin hızını arttırmak
için önceden haber vermeniz çok önemlidir.
DÜŞME SONUCU YARALANMALAR
Özellikle kediler avlanma iç güdülerine engel olamadıkları için sıklıkla
yüksek yerlerden düşerler.Düşme sonucu yaralanmalar
trafik kazalarında olduğu gibi tehlikeli durumlara neden olabilir. Düşma sonucu
yaralanmalarda sıklıkla kırıklar oluşur.Kırık ya da iç kanama olacağı
düşünülerek hastanın yerden kaldırılması
konusunda çok dikkatli olunmak gerekmektedir. Hemen kucağa almak yerine battaniye veya kalın bir
kartonun üzerine yerden kaldırmadan kaydırarak aktarılmalıdır.

Görünür bir kanama varsa tampon veya turnike uygulayarak kanamayı
durdurmalısınız. Bu arada turnikenin çok uzun süre kalmasının yaratabileceği
gangren tehlikesini de unutmamalı ve yaklaşık 10 dakika ara ile
turnikeyi gevşeterek dolaşımı sağlamalı ve hemen tekrar turnikeyi sıkmalısınız.
Yüksekten düşen hayvan genellikle çenesini ve
kafasını sert zemine çarpar ,ağızda ve burunda kanamalar sıklıkla
karşımıza çıkar.Bu
nedenle ağız ve burun çevresinde birikinti (kan, salya vb.) temizlenmeli ve solunum
rahatlatılmalıdır.
Bu tür düşmelerde özellikle iç kanama riski çok fazla olduğundan derhal veteriner
hekime ulaşılmalıdır. Veteriner hekimin oraya gelmesi genellikle bir acil
müdahale için yetersiz kalabileceğinden onu çağırmak yerine siz ona ulaşmaya
çalışmalısınız. Böylece tıbbi müdahale çok daha geniş imkanlarla yapılabilir.Veteriner
hekiminizin tüm gerekli malzemelerle(oksijen tüpü,iç kanama için kullanılacak
ilaçlar,operasyon setleri...vs )size gelmesi yerine sizin kliniğe bir an evvel
ulaşmanız kedi ya da köpeğinizin hayati tehlikeye girmemesi açısından çok
önemlidir.
Düşme sonucu özellikle kedilerde çene kırıkları çok fazla görüldüğünden
kedinizde hiç bir problem yok gibi görünse de mutlaka veteriner hekiminize
muayene ettirin.
Hastanın şokta olabileceğini düşünerek ani haraketlerden ve yüksek seslerden
kaçının. Şoktaki hayvanlar bilinçsiz haraket edebileceğinden
kendinizi de ısırık veya tırmalamalardan koruyun.
Veteriner hekiminize haber vererek gelişinizi bildirmeli ve olay
hakkında detay vermelisiniz. Böylece acil müdahalenin daha hızlı ve eksiksiz
olmasına yardım etmiş olursunuz.
KAVGA SONUCU YARALANMALAR
Genellikle
büyük köpeklerin saldırısına maruz kalan küçük ırk köpeklerde ve kedilerde bel
ve boyun kırılmalarına çok sık rastlanır. Saldırı ya da kavga sonucu yaralanan
kedi ve köpeklerin yerden kaldırılması ve veteriner hekime ulaştırılması
sırasında çok dikkatli olunmalı, hasta ani ve sert hareketlerden uzak tutulmalıdır.
Derin ısırık yaralarından dolayı oluşan kanamaların tamponlanarak veteriner
hekime ulaştırılması zorunludur.

Çoğunlukla aynı boy ve kilodaki köpek kavgalarında oluşan ısırık yaraları
hayati tehlike yaratmaz ama gelişebilecek komplikasyonlar çok
önemlidir. Çünkü bu tür ısırık yaralarında ısırılan bölgedeki tüyler ve ısıran
hayvanın ağzındaki bakteriler deri altı bağ ve kas dokusunda enfeksiyonlara
neden olabilir.Hiç farkına varamasanız da bölgede enfeksiyona bağlı apseleşme
söz konusu olabilir.Kavganın hemen sonrasında olmasa bile ani halsizlik,iştahta
azalma ve ateş gelişen bir enfeksiyonun belirtisi olabilir. Bu nedenle kesinlikle veteriner hekim
kontrolü gereklidir.Ağrı ,topallama,solunum güçlüğü,halsizlik,iştahın
azalması,ateş...vb bir çok semptom mutlaka hekiminize bildirilmeli ve detaylı
bir muayeneden geçirilmelidir.Gerekli görülürse mutlaka röntgen çekilmeli, erken
müdahale yapılmalı herhangi bir çatlak ya da kırık gözden kaçırılmamalıdır.
Kavga sonucu oluşan doku ezilmeleri çok fazla olmamak kaydıyla bir kaç günlük
dinlenme sonrasında kendiliğinden iyileşebilir.
Kavga sonucu oluşan derine inmeyen yaralanmalarda yani yüzeysel sıyrıklarda
biokadin veya benzer bir antiseptikle bölgeyi temizlemek ve buna bir kaç gün
devam etmek gerekmektedir.
Kavgaya karışmış köpek veya kedi olayın şokundan olduğu gibi, ağrı ve acı
nedeniyle de saldırgan davranışlarda bulunabilir. Bu nedenle müdahale ederken
size bir zarar gelmemesi açısından dikkatli olunmalıdır.
KESİK VE BATMA YARALANMALARI
Kesik ve batma yaraları
genellikle gezintiler sırasında cam kırıkları, metal parçaları gibi cisimlerin
vücudun çeşitli bölgelerine özellikle ayak tabanlarına batması veya kesmesi
sonucu oluşur. Bunun dışında düşme vakalarında yerdeki sivri cisimlerin vücuda
saplanmasıyla da oluşabilir.
Kesik yaralarında kesilen bölgeye göre çok şiddetli kanamalar yada hafif
kanamalar oluşabilir. Buradaki ilk müdahale kanamanın durdurulmasına yönelik
olmalıdır. Bu amaçla kanayan bölgenin biraz üzerinden turnike uygulamak (eğer
turnike uygularsanız yaklaşık 10 dakikada bir gevşeterek tekrar sıkmayı
unutmayın) veya bir tamponla yara üzerine sıkıca bastırmak gerekir. Yapılan bu
ilk müdahalenin ardından veteriner hekime acilen ulaşmalısınız. Bu konu
özellikle şiddetli kanamalarda çok önemlidir. Veteriner hekiminiz kanamayı
durduracak ve kesik bölgesinde herhangi bir yabancı cisim olup olmadığını
kontrol edecektir.
Batma yaralanmaları kesik yaralanmalarına göre daha önemlidir. Çünkü cismin
battığı bölgede derinlemesine bir hasar oluşturur ve bu da iç organların zarar
görmesine neden olabilir. Bu tür batma yaralanmalarında yapılacak müdahalede
dikkat edilmesi gereken şey batan cismin hemen çekilmemesidir. Öncelikle cismin
battığı bölge incelenmeli ve altta zarar görebilecek bir organ olup olmadığı
araştırılmalıdır. Örneğin karın boşluğuna batan cisimlerde cismi kesinlikle
çıkarmaya çalışmayın ve eğer mümkünse yaklaşık 6-7 cm kadar üstünden keserek
küçültün. Hemen veteriner hekiminize doğru yola çıkın ve bu arada cismin daha
fazla batmasını veya haraket etmesini önlemeye çalışın.
Patilere batan ufak tefek kıymık ve dikenleri görebiliyorsanız, acil durum
çantasındaki cımbızı kullanarak çekip alabilirsiniz. Burda dikkat etmeniz
gereken çektiğiniz kıymığın veya dikenin hiç bir parçasının içerde kalmadığından
emin olmaktır. Daha sonra bol antiseptikle bölge temizlenir ve bir sargı beziyle
kapatılır. Bölgede enfeksiyon geliebileceği göz önüne alınarak veteriner
hekiminize danışmalı ve uygun müdahalenin hekim tarafından yapılmasına izin
vermelisiniz.
Yüzlek kesikler veya fazla derin olmayan yabancı cisim batmaları ufak bir müdahale
ile iyileşebilir. Her ihtimale karşı hastanızı
gözleyerek batma veya kesik bölgesinde şişme veya kızarıklık olursa veteriner hekiminize
danışınız.
ŞOK VE BAYILMALARDA
Şok ve bayılmanınbir çok sebebi vardır.Yukarıda sayılanlar,trafik
kazaları, kavgalar, zehirlenmeler ve genel olarak sinir sistemine etkiyen
hastalıklar şok ve bayılma nedeni olabilir. Bu durumda petlerde dış etkilere
karşı duyarsızlık olabileceği gibi aynı zamanda aşırı reaksiyonlara da
rastlanabilir. Semptomlar nedene göre değişiklik gösterebilir. Genellikle; titreme
ve nöbetler, hareket bozukluğu, bilinçsizlik, uyuşukluk hali, sabit bakışlar,
göz refleksinin olmaması veya azalması görülebilir. Bu durumda hasta
sahibinin müdahalesi genelde çok sınırlıdır. Çünkü öncelikle veteriner hekim
tarafından bu durumun sebebi araştırılmalı ve tedavinin şekli
belirlenmelidir.
Şok ve bayılma durumunda olayın kontrollü bir şekilde atlatılması için
veteriner hekime
gidene kadar ki süre içinde yapabilecekleriniz şöyle sıralanabilir;
*Hastayı fazla hareket ettirmemeli,çok yavaş ve sakin
davranmalısınız.
*Baş bölgesi yukarıda olacak şekilde yatırmalı ,sakin ve sıcak kalmasını
sağlamalısınız.
*Yiyecek ve içecek vermekten kaçınmalısınız, çünkü bilinç açık olmadığından
boğulmaya neden olabilirsiniz.
*Nefes alışlarını düzenli kontrol etmeli,rahat soluk alıp almadığından emin
olmalısınız. Ağızda solunuma engel olacak herhangibir şey varsa(salya kusmuk gibi
) hemen uzaklaştırmalısınız.
BOĞULMALARDA
Köpek ve kediler çok nadir de olsa boğulma vakaları
görülmektedir.Kedi ve köpekler aslında iyi yüzücüdürler.Bazen çok akıntılı sulara kapılarak
yada dar bir su kanalında sıkışarak boğulma tehlikesi yaşayabilirler. Böyle bir durumda
hekime gidene kadar ki süre içinde yapabileceklerinizi şöyle sıralayabiliriz.
Boğulma durumunda yapılacak ilk işlem akciğerlere kaçan suyun
çıkarılmasıdır. Bunun için hemen ba
ş aşağı gelecek şekilde eğimverilmeli ve
hasta hafifçe sallanarak suyun çıkışı sağlanmalıdır. Eğer solunum durmuşsa suni
tenefüs yapılarak akciğerlere hava girişi sağlanmalıdır. Bu amaçla petinizin
ağzını kapatın, kafasını hafifce ileri çekerek boynunu düz bir konuma getirin ve burnundan hava üfleyin. Göğsün her üfleyişte
kalkıp inmesi yaptığınız işin doğru olduğunu gösterir. Eğer petiniz küçük ırk
bir köpek veya bir kedi ise çok kuvvetli üfleyerek akciğerleri fazla şişirmeyin
aksi taktirde akciğerlere zarar verebilirsiniz. Eğer bilginiz varsa kalp masajı
yapılması da gerekebilir. Ancak öncelikle kalbin çalışıp çalışmadığını
anlamalısınız. Çalışan bir kalbe kalp masajı yapmak çok tehlikelidir.ölüme sebep
olabilirsiniz.

Bazen
boğulma olayları büyük parça lokmaların veya oyuncakların nefes borusunu
tıkaması sonucu da gerçekleşebilir. Böyle bir durumda sık sık ağzını açıp kapar ve patileriyle
ağzından bir şey çıkarmaya çalışır. Çok tedirgindir ve panik halinde ağzından
bir şey çıkarmaya çalışır gibi çırpınır. Soluk
almak güçleşmiştir. Yapabileceğiniz en iyi şey ağzını açarak eğer
ulaşabiliyorsanız cismi almak, başaramıyorsanız hemen veteriner hekiminize
gitmektir.
ISI ÇARPMASINDA
Sıcak havalarda araba
içerisinde bekleyen kedi ve köpeklerde veya
direk güneşin etkilerine maruz kalanlarda, hava
sirkülasyonunun yetersiz olduğu kapalı ortamlarda bırakılan kedi ve köpeklerde
ısı çarpması çok sık görülür.
Özellikle aşırı sıcak havalarda kapalı bir araç içinde bırakılmaları çok kısa
sürede ölümle sonuçlanabilir. Bu tür hastalarda şekillenen solunum yetmezliği ve
artan vücut ısısı nedeniyle genel durum bir kaç dakikada bozulur ve ani ölümler
şekillenebilir.
Böyle bir durum söz konusu ise petinizi hemen arabadan çıkarın, gölge bir
yere taşıyarak solunumun rahatlamasını sağlayın ve imkan varsa hemen soğuk su
ile duş aldırın.
Direk güneş ve artan ısının etkisi ile ağızda aşırı salya veya köpük birikimi
olacağından bunların temizlenmesi ve solunumun rahatlatılması gerekir.
Bu önlemlere rağmen hastanızın genel durumu iyileşmediyse,salya sekresyonu ve solunumdaki
bozukluk devam ediyorsa hemen veteriner hekiminize
başvurmalısınız.
Veteriner hekime ulaşmak için yeniden araca binmek zorunluluğu varsa araçtaki hava sirkülasyonunun yeterli
olmasını sağlamalısınız.
DONMALARDA
Donma
olayları çok soğuk havalarda özellikle köpeklerin
bağlı olarak haraketsiz bırakılması veya çok kısa tüylü köpeklerin ve yavru
kedilerin bahçede barındırılması sonucu oluşur. Serbest olan
köpekler haraketli oldukları sürece vücut ısılarını koruyabileceklerdir.Aşırı
soğuk ve karlı havalarda genellikle uç organlarda donma daha sıklıkla
gözlenmektedir.(Kulak,parmaklar,kuyruk ucu,penis,vulva..vb.)
Aşırı soğuğa maruz kalan köpek veya kedide vücut ısısı aşırı düşer, çevreye
karşı ilgi azalır ve ortadan kalkar, dil ve diş etlerinde morarmalar başlar,
eklemler sertleşmiştir ve hasta haraketsiz, uyuklar haldedir. Böyle hastalarda
özellikle kulak uçları, kuyruk ucu, burun ve ayaklar gibi organlar ilk donan
yerlerdir.

Ani ısı değişimleri şoka neden olabileceği için hastayı ılık bir ortama alarak
vücut ısının yavaş yavaş artmasını sağlamalısınız. Bu amaçla yapılacak masaj
uygulamaları dolaşımı hızlandıracağından faydalıdır.
Hemen bir ısı kaynağının yanına almak ani vücut ısının artışına ve buna bağlı
olarakta dolaşım bozukluğuna neden olabileceğinden sakıncalıdır.
Yapılan bu ilk işlemlerden sonra hemen veteriner hekiminizle görüşerek petinizin
genel durumu hakkında bilgi vermeli ve gerekiyorsa kliniğe götürmelisiniz.
ZEHİRLENMELERDE
Zehirlenmeler kedi ve köpeğinizin başına gelebilecek en tehlikeli
olaylardan birisidir. Zehirlenmenin türüne göre uygulanacak tedaviler farklılık
gösterdiğinden mutlaka veteriner hekim müdahalesi gerektirir. Kimyasal
bir maddeyle zehirlenmede uygulanacak tedavi ile gıda zehirlenmelerinde uygulanacak tedavi
birbirinden çok farklıdır. Ancak sizin
yapabileceğiniz basit bir iki müdahale olayın riskini azaltması açısından
önemlidir.
Bozuk gıda alımlarında, fazla
miktarlarda ilaç yutulması gibi durumlarda toksik etki yapan maddelerin vücuttan
uzaklaştırılması için yapılacak en önemli ilk iş hastanın hemen kusturulmasıdır.
Bu amaçla yarım çay bardağı ılık suya 2 çorba kaşığı tuz atıp bu karışımı
içirmeniz onun kolayca kusmasını sağlayacaktır.
Zehirlenmeye neden olan madde eğer yakıcı temizlik maddeleri ise ve kostik etkiliyse yani yakıcı etkisi varsa
(örneğin asitler veya alkaliler,çamaşır suyu, tiner, deterjanların büyük bir
kısmı...vb gibi) hastayı kusturmak son derece tehlikelidir .Mideye giren
maddenin kusarak yeniden dışarı çıkartılmaya çalışılması boğazın ve yemek
borusunun yeniden hasar görmesi anlamına gelecektir.Yakıcı maddelerin
kusturulması bu nedenle istenmez. Bunun
yerine hemen veteriner hekime başvurulmalı gerekli tedavinin hekim tarafından
yapılması sağlanmalıdır.Kedi yada köpek tarafından alınan maddenin ne olduğu
mutlaka öğrenilmelidir.Bu tedavinin geleceği için çok önemlidir.
Zehirlenmeye neden olan maddeyi biliyorsanız , kutusunu yanınıza alarak
acilen veteriner hekiminize gitmelisiniz. Bu ilaç zehirlenmelerinde son derece
önemlidir, çünkü zehirin ne olduğunun bilinmesi kullanılacak antidotun
belirlenmesini kolaylaştırır.
Eğer zehirlenme belirtileri ;titreme ve kasılma, koma , güç solunum...vb gibi gezinti
dönüşü başlamışsa muhtemelen kimyasal bazlı bir zehirdir ve çok kısa bir sürede
etki gösterebileceğinden vakit geçirmeden hemen kusturulmalı ve veteriner hekime
ulaşılmalıdır.
Evdeki zehirlenme olaylarını en aza indirgeyebilmek için; temizlik maddelerini
kapalı bir yerde saklamak, fare veya karıncalar için kullanılan zehirlerin
ulaşılması mümkün olmayan yerlere saklamak ve sayılarının bir yere not
alınması, kullanılan ilaçların bir dolapta saklanması ve evdeki çöp
tenekelerinin açılamıyacak şekilde olanlardan seçilmesi önemlidir.
ELEKTRİK ÇARPMALARINDA
Elektrik çarpmaları
elektrik kablolarının açıkta olduğu evlerde sıklıkla rastlanılan
kazalardandır. Bunun nedenleri arasında evde yalnız kalan petlerin can
sıkıntısından kabloları kemirleri, elektirik kaçağı yapan aletlerle temas etmeleri
sayılabilir.
Bu tür bir durumla karşılaştığınızda öncelikle kendi güvenliğinizi sağlamalısınız.
Petiniz hala elektrikle temas halinde olabilir ve sizde elektrik akımına
kapılabilirsiniz. Bu nedenle direk olarak dokunmak yerine bir tahta parçası ile
veya kalın bir kumaşı 3-5 kat yaparak onunla tutmanız gerekecektir.Onu hemen elektrik kaynağından
uzaklaştırın yada elektrik akımını kesmek için sigortaları kapatın.
Elektrik akımından kurtulduktan sonra hastanızın nabız ve solunumunu kontrol
edin. Genellikle elektrik çarpmalarında kalp durması gerçekleştiği için kalp
masajı ve suni tenefüs yapmanız gerekebilir.
Nabız ve solunum normale döndükten sonra hemen veteriner hekimizi arayarak
yardım isteyin.
Eğer elektrik akımı sonrası sadece yanıklar oluşmuşsa soğuk suyla veya buzla
kompres yapın ve veteriner hekiminizi arayın.
YANIKLARDA
Evcil hayvanlarda görülen
yanık
sebepleri arasında kostik etkili maddeler, ateş, ısı kaynakları
ve kaynar sular sayılabilir.
Eğer yanığa sebep olan madde kostik yani yakıcı etkili bir madde ise hemen o
bölgeyi bol ve tazyikli suyla temizlemeye çalışın ve yıkama süresini uzun tutun.
Yaklaşık 10 dakika bu işlemi yaptıktan sonra veteriner hekiminizle görüşün ve
bilgi alın. Unutmayın; yanık yüzeyinin büyüklüğüne ve şiddetine bağlı olarak
hastanız şoka girebilir. Bazen bu şoklar bir kaç gün sonra bile gelişebilir. Bu
açıdan dikkatli olmalı ve veteriner hekiminizin tavsiyelerine uymalısınız.
Kaynar sulardan veya ısı kaynaklarından kaynaklanan yanıklarda yanığın derecesi
önemli olmakla birlikte yapılacak ilk müdahale genellikle soğuk su veya buz
kompresidir. Bu dokuların daha fazla hasar görmesini önleyecektir. Kesinlikle
yanık yere bir takım merhemler veya pomadlar sürmeyin. Ayrıca hastanızın şoka
girebileceğini unutmayın. Bu nedenle veteriner hekiminizle muhakkak görüşün ve
kendisinden yardım isteyin.
Eğer yanık yüzeyi çok fazla ise ilk müdahalenin ardından hemen veteriner
hekiminize ulaşın. Çünkü ileri derecede yanıklar ölüm tehlikesini de beraberinde
getirir.