GENEL BİLGİLER:

Köpeklerde ilk çiftleşme isteği ırklara göre değişmekle birlikte 6 aylıktan itibaren 7-8 inci aya doğru görülmeye başlar.

 
Altı ay aralıklarla yılda iki kez çiftleşme isteği gösterirler (Özellikle Şubat-Mart ve Ağustos-Eylül aylarında). Kızgınlığın süresi yaklaşık 3 haftadır.

Seksüel olgunluğa ise 12-15 inci ayda erişirler. Bu nedenle ilk kızgınlıkta köpeğinizi çiftleştirmeyiniz. En uygunu 2 yaşından sonra çiftleştirmenizdir.

Gebelik süresi 58-65 gündür (ortalama 63 gün). Süt verme süresi 6-8 haftadır.

 
Bir seferde doğan yavru sayısı köpeğin ırkına göre 1 ile 10 adet arasında değişir.

Yeni doğan yavruların gözleri ve kulak yolu kapalıdır. Bunlar 10-16. günde açılırlar.

Köpek yavruları sık sık acıkır ve süt içerler. Aynı şekilde sık sık da işerler. Geri kalan zamanlarında ise sakin bir ortama ve uykuya ihtiyaç gösterirler.

Köpeklerde süt dişleri 1-2 ayda çıkar. Kalıcı dişler ise 6. ayda süt dişlerinin yerini alır.

Köpeklerde doğum sonrası ilk iki ay bebeklik dönemi olduğundan bütün eğitim girişimleri sonuçsuz kalacaktır. Bebeklik döneminde sosyalizasyon çok önemlidir. Bu süre içinde köpeğinizi kaliteli bir gıda ile beslemeli, aşılarını ihmal etmemeli, sağlıklı bir büyüme dönemi geçirmesi için elinizden geleni yapmalısınız.

Tüm eğitimlere 2 inci aydan sonra başlanmalıdır. İlk komutlar 2-3 aydan itibaren öğretilebilirse de tam bir eğitim için seneler gereklidir.

Eğitim için kullanacağınız metot asla dayak ve şiddet  olmamalıdır. Sabırlı ve otoriter davranıp istediğiniz gibi davrandığında  onu ödüllendirmeniz, onu sevmeniz yeterli olacaktır. Köpekler sesinizin tonundan her şeyi anlayabilecek sezilere sahiptirler. Pozitif eğitim hakkında tüm detayları araştırıp öğrenmeli ve köpeğinizi bu yöntemlerle eğitmelisiniz.

Aşıları yapılmamış bir köpeği dışarı çıkarmayınız. Çıkartmak zorunda kalırsanız kucağınızda çıkartınız. 6-8 haftalık olduğunda hemen parazit tedavisi ve aşı uygulamaları için  bir veteriner hekime götürünüz.

Sağlıklı bir köpek hareketli ve neşelidir, oyuncudur, dikkatlidir, tüyleri parlaktır, tüylerde matlık, dökülme ve kepeklenme yoktur, derisinde kepek ve yara yoktur, iştahlıdır ve ne şişman ne de zayıftır.

İyi bakılmaları halinde cinslere göre değişmekle beraber en çok 20 yıl yaşayabilirler. Küçük ırklar büyük ve dev ırklara göre daha uzun yaşam süresine sahiptirler.

KÖPEĞİN HAVLAMA DİLİ

Duraklayarak birkaç kere tekrarlanan havlama: Köpeğiniz kavrayamadığı bir durumla karşı karşıyadır. Köpeğiniz şüpheleniyor ve size haber vererek "gelip bi baksan iyi olur" demeye çalışıyor.

Uzun süreli duraklı havlamalar: Köpeğiniz sizi şikayet ediyor. "Nerdeydin bu saate kadar, yalnızlıktan çok sıkıldım" demek istiyor. Çok yalnız kalmış ve kendisine arkadaş istiyor.

Birkaç kez tekrarlanan kısa havlamalar: Köpeğinizin size "hoş geldin" demek istiyor. "Seni gördüğüme sevindim" tarzı bir havlama.

Bir seferlik kısa havlama: Yaptığınız bir şeyden sıkılmış ve size "artık yeter, kes şunu" demek istiyor.

Uzun, kısa, tiz havlamalar: Ne yaptıysanız köpeğinizin canı yanıyor. Hemen onu sevin ve yatışmasını sağlayın.

Mırıldanarak havlama: "Hadi oyuna başlayalım artık" demek istiyor.

Sesi giderek yükselen havlama: Oyun esnasında arkadaşına oyuna devam etmesini söylemektedir. "Hadi biraz daha oynayalım" demek istiyor.

Derin hırlama ve havlama: Köpek savaşmaya hazır ve öfkeli olduğunu anlatıyor. "Her an saldırabilirim ayağını denk al" demek istiyor.

KÖPEĞİN TÜYLERİ VE TIRNAKLARININ BAKIMI

Köpeklerin tüyleri evinizde halı ve koltuklarınıza yapışır. Kullanılan elektrik süpürgesinin gücü çoğunlukla bunları temizlemeye yetmez. Bu sorunu engellemek veya en azından azaltmak için haftada bir kez düzenli olarak köpeğinizin tüylerini fırçalamanız gerekecektir. Haftada bir defa fırçalanmayan uzun tüylü köpeklerin tüyleri keçeleşebilir. Köpeğin tüylerinin çok kısa kesilmesinden başka çare kalmaz.
Düşük kulaklı ve uzun tüylü köpeklerde, kulak tüylerini ve kulakları özenle temizlemek gerekir. Özellikle yaz aylarında  pisi pisi otlarına dikkat etmek gerek. Bu nedenle köpeğiniz dışarıdan geldiği zaman, parmak arası tüylerini ve kulaklarını iyice kontrol ederek bu otları temizleyiniz.
Eğer köpeğiniz sizin dikkatinizi ısrarlı bir şekilde çekmek isterse, kolunuza veya ayağınıza patileri ile vururken tırnaklarını kullanır. Bu nedenle tırnakları uzunsa canınız yanar yada köpeğinizin tırnakları kırılabilir. Yürümesine engel olur. Böyle durumlarda düzenli olarak tırnakların kesilmesi önerilir.Tırnaklardaki renk değişiklikleri, kırılmalar, pullanmalar,beyaz pudralı görüntü bazı hastalıklar için belirleyici olabilir.Bu nedenle herhangi bir değişiklik gördüğünüzde veteriner hekim kontrolünden geçirmeniz erken teşhis adına faydalı olacaktır.

Aynı şekilde deri ve tüy sağlığında dikkatinizi çeken herhangi anormal bir oluşum anında hemen bir veteriner hekim fikri almalısınız.Tüylerde matlık, deride renk değişiklikleri, kepeklenme, sivilcelenme, anormal koku ve akıntı, kaşıntı..vb söz konusu ise mutlaka veteriner hekime danışınız. Deri ve tüy sağlığını etkileyen herhangi bir oluşum sistemik bir hastalığın belirtisi olabilir(Atopik dermatit,Hypotroidizm,Cushing Sendromu,karaciğer yetmezliği,östrojen ve testesteron bozuklukları...vb). İhmal etmemek ve rutin kontrollerini yaptırmak önemlidir.

KULAKLARIN BAKIMI

 Sağlıklı kulak hemen hemen kurudur ve hafif yağlıdır. Sekresyonu siyah-kahve olan veya sarı-yeşil olan kulak ise hastadır. Anormal kokar ve renk de değişmiştir. Ayrıca hayvan sürekli başını sallar ve kulağını kaşır. Bu durumda onu tedavi ettirmek gerekir. Pisi pisi otu, maya, mantar, kulak uyuzu, bakteriler kulakta değişik renk ve kokuda akıntıya neden olurlar. Anormal renkli akıntı, kaşıntı, koku ve kızarıklık gördüğünüzde derhal veteriner hekim kontrolünden geçmeli ve en kısa zamanda teşhis ve tedavisi yapılmalıdır. Gelişebilecek dış kulak yangısı tedavi edilmezse orta ve iç kulak yangısına, sağırlığa, beyinde hasara ve uzun dönemde daha ciddi enfektif bir duruma neden olabilir.

DİŞLERİN BAKIMI

Yumuşak gıdayla ya da ev yemekleriyle beslenen hayvanlarda ağızda koku, diş taşı, diş çürükleri, diş eti yangıları ve ilerleyen dönemde diş kaybına kadar giden komplike vakalara neden olmaktadır. Ağız ve diş sağlığı köpeğinizin genel sağlığını etkiler. Dişlerde oluşan tartarlar kötü koku kaynağı olmasının yanısıra bakteriyel bir kaynaktır. Ağızdaki bu bakteriler kalp kapakçıklarında ve böbreklerde hasara neden olabilirler. Ağız ve diş sağlığı son derece önemlidir ve 6 ayda bir ağız ve diş bakımı yapılması gereklidir. Kuru mama yemesi ve dişlerin fırçalanması diş sağlığı açısından önemlidir. Dişlerde oluşan tartarların ,diş eti yangısının (gingivitis), diş eti çekilmelerinin, diş çürüklerinin, diş kayıplarının önüne geçmek için mutlaka ağız ve diş bakımı düzenli olarak yapılmalıdır. Evde uygulayacağınız diş bakımı ve temizliği ile veteriner hekiminizin düzenli olarak dişlerini temizlemesi yeterli olacaktır. Ağız ve diş problemi yaşayan köpekler için geliştirilmiş t/d kuru mama tavsiye edilebilir.

GÖZLERİN BAKIMI

Göz yapısı ırklar arası farklılıklar göstermektedir.Özellikle brachicephalic ırklarda ( Pug,Boxer, Pekinese, Bulldog ve Shih-Tzu..vb) kafatası yapıları ve gözün dışa çıkık olması nedeniyle (Exophtalmia) göz yaşı akıntısı diğer ırklara oranla fazla olmaktadır. Göz yaşı akıntısı düzenli olarak temizlenmelidir. Özel hazırlanan göz solüsyonlarıyla bu temizlik ihtiyaç oldukça hayvan sahibi tarafından yapılmalıdır.

AYAK TABANI YASTIĞI BAKIMI

Ayak tabanı yastığı köpeğin ayakkabısıdır. aban aşındığında ya da yaralandığında köpeğiniz eskisi gibi uzun yürüyüşler yapamayacaktır. Aralıklarla kontrol etmek ve sorun varsa tedavi ettirmek, bakımını yapmak önemlidir.Distemper (Gençlik hastalığı) geçirmiş köpklerde sert taban dikkat çekicidir. Ayak tabanında çatlaklar ve yarıklar mevcut ise bu köpeğe ağrı verecektir ve topallamasına neden olacaktır. Ayağına batan herhangi yabancı cisim varlığında ya da kesiklerde de yine köpek topallayacaktır. Bu nedenle düzenli kontrol her gezi sonrası yapılmalıdır. Ayakta oluşan derin çatlaklar veteriner hekimin reçete edeceği yumuşatıcı pomad ve kremlerle tedavi edilmeli,bakteriyel enfeksiyonların gelişmesi önlenmelidir.

ANAL BEZLERİN BAKIMI

Köpek ve kedilerde anüslerinin iki yanında (saatin 4 ve 8 yönlerinde) iki küçük bez vardır. Bunlar kötü kokulu bir madde salgılarlar. Dışkının çıkışını kolaylaştıran kayganlık sağlayan bu salgı zamam zaman kanalın tıkanması nedeniyle dışarı akamaz ve sorun yaratmaya başlar. Köpek kuyruğunu kovalamaya, yerde kızak çekmeye ve kuyruk kökünü ısırmaya başlar. Bölgede kaşıntı ve ağrı vardır. Çıkış tamamen engellendiği kanallar tıkandığı zaman keselerde enfeksiyon gelişir. Ağrı nedeniyle hayvan dışkılamak istemez, keselerdeki şişlik nedeniyle dışkı çıkışı güçleşir bu nedenle de köpek dışkı yapamayabilir. Her şekilde bölgedeki sorun kabızlığı beraberinde getirir. Kabızlık, karın ağrısı, şişkinlik, genel durumun gittikçe bozulması, iştahsızlık..vb baş gösterebilir. Anal keselerde apse ya da fistül oluşabilir. Düzenli olarak bakımı yapılan veteriner hekim tarafından düzenli kontrolü yapılan ve boşaltılan keseler bu sonuçlara neden olmadan sağlıklı bir şekilde işlevini yerine getirecektir. her klinik ziyaretinizde mutlaka hekiminize hatırlatınız ve dönem dönem keselerin boşaltılmasını sağlayınız.

BANYO

Köpeklerin kendi ırk özelliklerine göre değişen doğal kokuları vardır. Köpeklerin kokuları deri yapısı ve mikroflorasındaki değişikliklere göre değişir. Kullanılan mamanın da bu koku üzerinde etkisi büyüktür. Yetersiz alınan Omega 3 ve 6, biotin, çinko vb katkılar da koku ve deri sağlığı açısından önemlidir. Köpekler koktukları için sık sık yıkanırlar ama yıkandıkları oranda da kokacakları çoğu hayvan sahibi tarafından bilinmez...Yıkandıktan birkaç gün belki de bir kaç saat sonra eskisinden daha da kötü kokar köpekler. Ne kadar sık yıkarsanız o kadar çok kokarlar. Yıkama ile özellikle de uygun olmayan şampuanlarla ve uygun olmayan sıklıkta yıkama köpeklerin deri katmanında aşınmaya sebep olacaktır. Koruyucu tabaka aşındığında florada değişiklik olacak pH değişecek ve mikroorganizmalar üreyecek bunlar da deriyi enfekte edip kötü kokuya neden olacaktır. Köpekleri çok sık yıkamamak,senede 2-3 kez yıkamak ve yıkamada onların vücut pH'larına uygun şampuanları seçmek ve çok iyi durulayıp çok iyi kurulamak son derece önemlidir. Özellikle kulaklara su kaçmasını önlemek,kulakları ve parmak aralarını banyo sonrası çok iyi kurulamak gerekmektedir. Bazı bakteriler ve mayalar nemli ortamda ve ılık ortamda hemen üreyeceklerdir. Bu da hem hastalık oluşumuna hem de kokunun artışına neden olacaktır.

EGZERSİZ

Köpeğiniz gün boyu hareketsiz kalırsa bu onun ileriki yaşlarda çeşitli sağlık sorunları yaşamasına, şişmanlamasına, sinirli olmasına yol açar. Eğer köpeğinizi bahçede serbest bırakmak olanağı bulamazsanız, dışarıda gezinti yaptırmanız zorunludur. Sizinle beraber oynayan, koşturan veya yürüyüşe çıkan köpeğiniz çok mutlu ve sağlıklı olacaktır. Günde en az iki kez sabah ve akşam yürüyüşü onun ve sizin için çok iyi olacaktır.Hem sağlığı hem de aranızdaki ilişki güçlenecektir.