Köpeklerde Seksüel Siklus
Köpekler cinsel olgunluğa 7-9. aylarda erişmektedirler. Köpeklerde seksüel siklus proöstrus, östrus, metöstrus ve anöstrus evrelerini kapsamaktadır. Köpeklerin siklus formu monoöstrik olarak tanımlanmaktadır. Çünkü iki östrus arasında bir anöstrus dönemi bulunmaktadır. Siklus uzunluğu köpeklerde ortalama 200+/- 45 gündür.
Köpeklerde seksuel siklusun hormonal düzenlenişi FSH dışında aydınlatılamamıştır. Köpeklerde östrojen konsantrasyonu oldukça düşük düzeydedir ve kanda östrojen hormonu taşıyan proteinler tespit edilememiştir. Bu nedenle yapılan östrojen enjeksiyonlarının dozuna çok dikkat etmek gerekmektedir. Erkek ya da dişi köpekte yapılan yüksek doz östrojen kemik iliğinde geri dönüşümsüz yıkımlanma yapmaktadır ve trombositopeniye (kan pulcuklarının, pıhtılaşmayı sağlayan kan hücrelerinin azalması) neden olmaktadır.
Köpeklerde seksüel siklusu klinik, hormonal ve morfolojik bulguları
|
Bulgular |
Proöstrus Ort.9 gün(5-15) |
Östrus Ort.9 gün(5-15) |
Metöstrus 130-140 gün |
Anöstrus Değişken |
|
KLİNİK BULGULAR |
Vulvada ödem ve kanlı akıntı, Çiftleşmeye hazır değil |
Vulvada ödem artmış ve akıntı azalmıştır. Çiftleşmeye hazırdır. |
Gebelik+Doğum +Laktasyon= 100 gün. Yalancı gebelik 70-80 gün |
Genital organlarda dikkat çeken bir oluşum yoktur. |
|
HORMON BULGULARI |
Östrojen ve LH seviyesinde düşüş. Progesteron salgısında hafif artış |
Östrojen ve LH seviyesinde düşüş. Progesteron salgısında artış. |
Progesteron ve prolaktin maksimum seviyeye ulaşır ve düşer ( negatif ilişki)
|
Östrojen seviyesinde hafif artış. |
|
MORFOLOJİK BULGULAR |
Genital organlarda Hiperemi,follikül- lerde büyüme |
Genital organlarda Hiperemi, Corpus Luteumun gelişmesi, Endometriumda proliferasyon |
C.luteum maksimum büyüklüğüne ulaşır ve regrese olur. Endemetriumda sekresyon,desquamasyon ve rejenerasyon oluşur.
|
Folliküllerde hafif büyüme ve atrezi Endometriumda hafif kalınlaşma. |