Operasyon Hazırlık Aşaması ve
Operasyon Salonunun Özellikleri
Operasyona
hazırlık anında ve sonrasında operasyon ile ilgili en önemli kriter
sterilizasyondur. Operasyon hazırlık aşamasında ve operasyonda dikkat edilmesi
gereken bir takım kurallar vardır.
Operasyon hazırlık odası, opere edilecek hastanın operasyona hazırlandığı
bölümdür. Hastanın preanestezik madde ile sedasyona alınması yani sakinleştirilmesi,
operasyon bölgesinin kıllardan arındırılması amacıyla traşı ve bölgenin dezenfeksiyonu
bu aşamada yapılır. Daha sonra genel anesteziye alınır ve operasyon işlemi
başlar. Bu mekanın kolay temizlenebilir olması, mümkünse duvarlarının fayans,
yerlerin de temizliğe uygun bir maddeden yapılmış olması önemlidir.
Preanestezi döneminde uygulanan ilaçların emetik (kusma oluşturucu) etkisi
nedeniyle hastada kusma olacaktır ve anestezik uygulamalar
sırasında da idrar ve dışkı kaçırma gibi istem dışı refleksler
gelişecektir. Bu nedenlerden dolayı operasyon hazırlık odasının ve operasyon
odasının kolay temizlenebilir olması hijyen açısından önemlidir. Ayrıca operasyon yapılacak bölgenin traş işlemi esnasında etrafa
saçılan tüylerinde dikkatli bir şekilde temizlenmesi ve yayılarak operasyon
bölgesini kontamine (bulaştırma) riski de önlenmelidir.
Operasyon salonu her türlü cerrahi müdahalenin yapılabilmesine olanak sağlayan
büyüklükte olmalı, sterilizasyonun tam olması sağlanmalı, yer ve duvarları fayans kaplı
olmalı ve yeterli aydınlatmaya sahip alanlar
olmalıdır. Kolay açılabilen bir musluk ve lavabo olmalıdır.
Operasyon ve acil müdahale için gerekli alet ve ekipmanın kolay ulaşılabilir
olması da önemlidir. İlaçlar, steril operasyon malzemeleri, aletler ve
tüm gerekli malzemelerin kapalı dolap ve çekmecelerde
bulunması gerekmektedir. Özellikle preanestezik ve anestezik maddelerin kilitli
dolaplarda bulundurulması ve anahtarının daima yetkili kişide bulunması çevre
sağlığı açısından gerekli bir önlemdir.
Ayrıca; operasyon masası, masayı aydınlatabilecek
konumda bir operasyon lambası, etüv ya da otoklav (sterilizatör) gibi ekipmanın operasyon
salonunda bulunması zorunludur. Operasyon salonunda hava sirkülasyonunun
sağlanabilmesi amacıyla havalandırma sisteminin bulunması da gerekir. Operasyon esnasında hava sirkülasyonu önlenmeli ve salona giriş çıkışlar
durmalıdır. Operasyon sonrasında operasyon salonunun genel temizliği yapılarak
dezenfeksiyonu sağlanmalı ve diğer bir operasyon için hazır halde
bırakılmalıdır. Tüm ekipman ve kullanılan aletler
yıkanarak temizlenmeli yeniden steril hale getirmek için paketlenerek etüv ya da
otoklava konmalıdır. Üzerlerine steril edildiği tarih mutlaka yazılmalı ve
kullanılmadan uzun süre kalan paketler kısa aralıklarla yeniden steril
edilmelidir.